Wat is OEE?
OEE staat voor Overall Equipment Effectiveness, en betekent in gewoon Nederlands: “Daadwerkelijke benuttingsgraad van machines”. Machines worden aangeschaft om productie te draaien. Bij voorkeur zonder storingen en stilstanden, op de maximale snelheid en zonder kwaliteitsverliezen. Om te kunnen beoordelen in welke mate machines aan die eis voldoen is de OEE methodiek uitermate geschikt. De OEE wordt opgebouwd uit de “Six Big Losses” bestaande uit geplande en ongeplande verliezen in drie categorieën, namelijk:
- Beschikbaarheidsgraad
- Prestatiegraad
- Kwaliteitsgraad
Berekenen van OEE

OEE = Beschikbaarheidsgraad * Prestatiegraad * Kwaliteitsgraad
OEE = B/A * D/C * F/E
OEE als hulpmiddel bij verbeteren
Het meten van OEE wordt veelal toegepast als hulpmiddel bij verbeterprogramma’s zoals World Class Manufacturing, Lean Maufacturing en TPM. OEE geeft kwantitatief inzicht in de verliezen.
Meten van OEE
Om de OEE van een machine, een lijn of een fabriek te meten is, ondanks de eenvoud van het model, zal een goede en eenduidige definitie moeten worden gedefinieerd. In deze definitie wordt bepaald welke verliezen er zijn en hoe en waar ze kunnen worden gemeten.
Het daadwerkelijke meten kan zowel met de hand worden uitgevoerd, met behulp van de zogenaamde kruisjeskaarten, of geautomatiseerd, waarbij zoveel mogelijk informatie direct aan de machinebesturing wordt onttrokken. Het geautomatiseerd meten heeft als voordeel dat de operator minimaal wordt belast en de gegevens nauwkeuriger en gedetailleerder zijn.
OEE software in een MES platform of juist niet?
Op het gebied van OEE worden er momenteel diverse software oplossingen aangeboden aan de markt. Er zijn zowel oplossingen die bedoeld zijn voor de handmatige meting als voor geautomatiseerd meten. Ook kan er onderscheid worden gemaakt tussen oplossingen die integraal onderdeel uitmaken van een groter geheel, een MES platform en oplossingen die enkel gericht zijn op OEE.
De keuze is afhankelijk van de wensen. Een platform heeft als voordeel dat er gemakkelijk meer verbanden kunnen worden gelegd tussen OEE en andere parameters zoals orders, materialen, mensen, leveranciers, planning, onderhoud….enz. Bij een dedicated OEE pakket zullen dergelijke analyses handmatig moeten worden uitgevoerd.
De aanschafkosten voor een platform zijn vanzelfsprekend hoger dan die van een dedicated oplossing, echter wanneer het platform direct of in de toekomst zal worden uitgebreid met andere MES functionaliteit zijn de kosten vaak lager en de waarde van de informatie groter.
Downloads:
- Presentatie: Informatieve presentatie over OEE
- Whitepaper: The Hidden Pitfalls Of Doing "Back Of The Envelope" Calculation To Determine Your Current OEE
- Whitepaper: Fast Guide To OEE
- Artikel: OEE heeft potentie, maar pak het wel goed aan, PT Industrieel Management, 2007.